Suiker

Zoet en suiker: waarom is het ook al weer zo ongezond?

Wat is het?

Suiker

Zoetigheid is iets wat al lang op onze aarde te vinden is, echter er zijn door de industrialisatie steeds meer (chemische)vormen van te vinden. De bekendste vormen van zoet zijn: suiker, ‘high fructose corn syrup’, honing en kunstmatige zoetstoffen zoals aspartaam. De zoetstoffen gaan we vandaag niet behandelen maar de rest wel.
Alle niet kunstmatige vormen van zoet zijn koolhydraten. Er zijn drie simpele suikers; deze bestaan uit maar één molecule: galactose, fructose en glucose. Daarnaast zijn er ook drie suikers bestaande uit 2 moleculen: sucrose (ook wel suiker, bestaande uit fructose en glucose), lactose (melksuiker, bestaande uit glucose en galactose) en maltose (bestaande

uit 2 glucose moleculen). Ingewikkelde koolhydraten die te vinden zijn in rijst, pasta, aardappelen, etc. bestaan ook gewoon uit glucose en fructose. Alleen dan in lange ingewikkelde ketens.
Daarnaast heb je inmiddels ook nieuwe industriële suikers zoals “High fructose corn syrup”. Dit is nog steeds een koolhydraat die anders dan de normale sucrose meer fructose dan glucose bevat.
Als onderdeel van de vertering zal dus uiteindelijk elke koolhydraat zorgen voor het toenemen van de bloed glucose, galactose en fructose waarden. Nadat je lichaam deze stoffen heeft opgenomen zal het worden verwerkt door de lever.

Wat is het effect op je?

Niemand zal ontkennen dat hij of zij wel eens trek heeft in zoet, maar wat doet het in je lichaam als je er aan toegeeft?

Leververvetting

Je lichaam kan niet zo veel met galactose en fructose, daarom heeft je lever hier wat slims voor bedacht. Je lever kan namelijk deze enkele suikers omzetten in glucose of vet afhankelijk van hoeveel glucose je al in je lichaam hebt. Heb je nog een opslagplek die je kunt gebruiken, dan zullen ze omgezet worden naar glucose. Heb je echter al genoeg aan
glucose of glycogeen dan zullen ze omgezet worden in vet. Dit is wat we niet willen, want naast dat het er minder mooi uitziet, is orgaanvet en nog specifieker leververvetting het laatste wat we willen voor onze gezondheid.

Leververvetting, ook wel bekend als NAFLD (‘Non-Alcoholic Fatty Liver Disease’), is op zichzelf al direct een veroorzaker van insulineresistentie in de lever. Dit heeft weer negatieve gevolgen voor je algehele insulinegevoeligheid waardoor je meer insuline nodig hebt voor je volgende koolhydraatrijke maaltijd. Hierdoor levert levervetting een grote bijdrage aan
andere ziekten als: metabool syndroom, diabetes type 2, hart en vaatziekten, obesitas, chronisch laaggradige onstekingen en chronische darmontstekingen (ziekte van Crohn en Colitis Ulcerosa) [1, 2].

Natuurlijk is de glucose, galactose of fructose niet de enige voedingsgerelateerde invloed op leververvetting. Zo is aangetoond dat mensen met deze leververvetting tekorten hebben in de dierlijke stoffen zoals choline, taurine, omega 3 vetten en carnitine [1]. Het advies voor mensen met een te hoog gehalte orgaanvet is dan ook het verlagen van de hoeveelheid calorieën, koolhydraten en specifiek fructose en het ophogen van deze dierlijke bouwstoffen.

Darm(gezondheid)

Hoewel elke koolhydraat uiteindelijk eindigt als een simpele suiker, verschilt het effect op je darmen enorm tussen een ingewikkelde koolhydraat en sucrose, honing en andere zoetmiddelen. Ingewikkelde koolhydraten duren veel langer voordat ze worden opgenomen, waardoor je niet zo’n enorme piek met vervolgens een enorm dal veroorzaakt in het bloed.

Ten tweede vinden je bacteriën in je darmen deze ingewikkelde koolhydraten ook fijner, waardoor zij ook een deel zullen afbreken en gebruiken om andere gunstige producten te produceren zoals serotonine (geluks-neurotransmitter), korte keten vetzuren, GABA (een belangrijke neurotransmitter oa. verantwoordelijk voor goede slaap). Hierdoor voed je met ingewikkelde koolhydraten je belangrijke bacteriën beter, wat weer belangrijk is voor de gezondheid van je darmen.
Daarnaast is aangetoond dat een hogere inname van simpele suikers ervoor zorgt dat de verbinding tussen je darmen en je hersenen verslechtert [3], ofwel van suiker eten krijg je minder snel en effectief de feedback dat je genoeg hebt. Nu is het opeens heel logisch waarom je vaak te veel eet van die zoete dingen.

Tenslotte zijn er ook nog hormonale verschillen tussen zoete suikers en ingewikkelde koolhydraten. Zo zorgen simpele suikers voor een snellere toename van je bloedglucose omdat ze in het begin van je dunne darm worden opgenomen, hierdoor produceer je meer van een hormoon dat zorgt voor een snelle stijging van je insuline. Echter zullen de
ingewikkelde koolhydraten pas in een veel later deel worden verteerd en opgenomen. In dit deel wordt een ander darmhormoon geproduceerd waardoor je insuline gevoeliger wordt, je eetlust wordt verminderd en de lediging van je maag wordt vertraagd, waardoor je weer langer vol zit [4].

Bloedsuiker

Zoals hierboven beschreven eindigt elke koolhydraat in je bloed als glucose. Maar de simpele zoete suikers doen dit veel sneller, waardoor je veel sneller en meer insuline nodig hebt om vervolgens deze glucose om te kunnen zetten in ofwel glycogeen ofwel vet. Dit is een enkele keer niet erg, maar op de lange termijn is dit wel degelijk schadelijk aangezien je
dus bij elke suikerrijke maaltijd en snack een piek in je insuline ziet. En laat dit nou juist de oorzaak zijn van het ongevoeliger worden voor insuline (insulineresistentie) met alle nare gevolgen van dien. Dit is ook al toegelicht in het eerdere blogbericht over vasten.
Daarnaast zijn deze hoge pieken van je bloedglucose niet alleen slecht voor diabetespatiënten, maar voor iedereen aangezien het een directe ontstekingsreactie met zich mee brengt.

Hersenen

Dezelfde snelle pieken in je bloed glucose zijn niet alleen ontstekingsbevorderend, maar zorgen er ook voor dat je hersenen anders gaan functioneren. Zo is aangetoond dat snelle pieken ervoor zorgen dat je lager scoort op intelligentietesten, minder goed dingen kan onthouden en minder goed je gedachten kan uitleggen. Dit is helaas niet alleen op te korte termijn te vinden, zo ervaren individuen die een langere periode hogere hoeveelheden van suiker consumeren slechtere prestaties [5]. Dit werd zelfs versterkt doordat de manier waarop mensen nieuwe dingen leren en verbeteren in dingen (sport, studie, etc.) moeilijker verliep [6].

Daarnaast zijn er al wat studies die laten zien dat je vrij kort na wat suiker inname minder lekker in je vel zit, meer angst kan voelen en meer stress kan ervaren. Deze onderzoekers zochten het nog een stukje verder zelfs: ze hebben in muizen aangetoond dat een hoge suikerinname tijdens de ontwikkeling tot volwassenen ervoor zorgt dat ze meer depressief
zijn op latere leeftijd [7]. Zou dit een oorzaak zijn in onze groeiende groep jong-volwassenen met depressiviteit?

Verslaving in de hersenen?
Het nare van suiker is echter dat het directe effect van de smaak op je hersenen zorgt voor een enorme aanmaak van dopamine. Dit is een neurotransmitter die onder andere verantwoordelijk is voor het verslaafd raken aan dat gedrag. De hoeveelheid die vrij wordt gelaten zegt helaas veel over de mate van verslaving dat het oproept. Iedereen weet dat
heroïne en cocaïne zeer verslavend zijn en dat werkt via dit mechanisme, helaas is de hoeveelheid van dopamine die vrij komt bij suiker net zo hoog. Ofwel het is net zo verslavend en je voelt je er daardoor even beter door.

Weer een mechanisme waarom je door suiker makkelijker weer meer neemt dan je
oorspronkelijk in gedachte had, of zelfs te veel eet.

De super killer: vet en suiker

Hierboven zijn al een aantal mechanismen uitgelegd die ervoor zorgen dat als je eenmaal begint aan suiker of zoet eten, je niet snel zal stoppen en mogelijk te veel eet. Hier zit alleen nog een extra gevaar aan. De meeste zoete dingen, zijn namelijk ook nog erg vet; denk aan koek, ijs, chocola en taart.

Combinatie van suiker en vet is dikmakend

Waarom is dit zo gevaarlijk? Zoals uitgelegd zorgt de suiker voor een stijging van je insuline
om ervoor te zorgen dat je bloedglucosewaarden weer normaliseren. Maar daarnaast is een
andere rol van insuline het laten opnemen van vetten uit voeding in de vetcellen. Ofwel het
samenbrengen van suiker, maar ook andere koolhydraten met vetten zijn per definitie vetmakend.

Literatuur

  1. Allard, J. P. (2002). Other disease associations with non-alcoholic fatty liver disease (NAFLD). Best Practice & Research Clinical Gastroenterology, 16(5), 783-795.
  2. Adams, L. A., Anstee, Q. M., Tilg, H., & Targher, G. (2017). Non-alcoholic fatty liver disease and its relationship with cardiovascular disease and other extrahepatic diseases. Gut, 66(6), 1138–1153.
  3. Sen, T., Cawthon, C. R., Ihde, B. T., Hajnal, A., DiLorenzo, P. M., de La Serre, C. B., & Czaja, K. (2017). Diet-driven
    microbiota dysbiosis is associated with vagal remodeling and obesity. Physiology & behavior, 173, 305–317.
  4. Vilsbøll, T., & Holst, J. J. (2004). Incretins, insulin secretion and type 2 diabetes mellitus. Diabetologia, 47(3), 357-366.
  5. Qiu, Q., Lin, X., Sun, L., Zhu, M. J., Wang, T., Wang, J. H., … & Li, X. (2019). Cognitive decline is related to high blood glucose levels in older Chinese adults with the ApoE ε3/ε3 genotype. Translational neurodegeneration, 8(1), 12.
  6. Spagnuolo, M. S., Bergamo, P., Crescenzo, R., Iannotta, L., Treppiccione, L., Iossa, S., & Cigliano, L. (2018). Brain Nrf2 pathway, autophagy, and synaptic function proteins are modulated by a short-term fructose feeding in young and adult rats. Nutritional neuroscience, 1-12.
  7. Gueye, A. B., Vendruscolo, L. F., de Ávila, C., Le Moine, C., Darnaudéry, M., &
    Cador, M. (2018). Unlimited sucrose consumption during adolescence generates a depressive-like
    phenotype in adulthood. Neuropsychopharmacology, 43(13), 2627-2635.

1 Reactie

  1. […] (Even) geen suiker meer! Suikers laten je bloedsuiker spiegel snel stijgen. Naast de lange termijn effecten op je gezondheid, lijkt dit dus ook een risicofactor te zijn in het verloop van de ziekte bij een besmetting. Ten slotte werken suikers sterk onstekingsbevorderend. […]

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *