Vasten

Vasten en zijn geschiedenis

Vasten is al een eeuwenoud gebruik en wordt zelfs in meerdere religies al lang bewust gebruikt. Momenteel wordt het doelbewust ingezet om concentratie te verbeteren, voorkomen van Alzheimer, voorkomen van insuline resistentie en het proces van ouder  worden deels terug te draaien. Er wordt inmiddels veel gepraat over en daarom wil ik je alle in en outs uitleggen over “Vasten”.

“There is nothing new, except what has been forgotten” – Marie Antoinette

In het huidige voedingsadvies wordt er veel nadruk gelegd op de vraag “Wat moeten we eten?” terwijl er net zo veel aandacht zou moeten zijn voor de vraag “Wanneer moeten we eten?”. Dit heeft natuurlijk ook zijn implicaties op hoe vaak moet je eten.

Alle etensmiddelen hebben een verhogend effect op je insuline niveau. Het eten van gezondere middelen kan ervoor zorgen dat dit niveau nauwelijks stijgt. De sleutel tot het voorkomen van insuline resistentie (de bron van vele moderne ziekten, zoals: Alzheimer, metabool syndroom, chronische laaggradige ontstekingen, obesitas en hart en vaatziekten) is daarom om te zorgen dat je insuline niveau niet of nauwelijks stijgt voor langere periodes. Eén van de manieren daarvoor is door het uitsluiten van eten voor een periode, simpelweg vasten.

Vasten

Dat veel mensen willen afvallen is wel duidelijk. Een antwoord hierop hoeft niet een super nieuw en trendy dieet of een exotisch middel te zijn, sterker nog; er kan eerder gekeken worden naar een gebruik dat we al heel lang toepassen.

Vasten is een van de oudste helende tradities in de menselijke geschiedenis. Het werd eigenlijk toegepast door elke cultuur en religie op aarde. Vasten is het vrijwillig afzien van eten voor spirituele, gezondheids- of andere redenen. Dit kan voor een aantal uren zijn, maar ook voor een x aantal dagen. Eigenlijk is vasten al een dagelijks gegeven. Niet voor niks wordt ons dagelijkse ontbijt; in het Engels ‘breakfast’ genoemd, omdat het letterlijk het vasten onderbreekt.

Vasten
Als je niks eet, ben je al aan het vasten. Dit is goed uit te proberen met het overslaan van je ontbijt want dan verleng je de periode uit de nacht en heb je daardoor vele hormonale voordelen.

Vasten is een van de oude en wijdverspreide helende tradities van de wereld. Twee van Hippocrates (460 – 370 BC), bekend als de vader van de moderne geneeskunde,  meest bekende behandelplannen waren het vasten en het innemen van appel cider azijn. Zo schreef hij ook: “Als je eet wanneer je ziek bent, dan voed je je ziekte”.  Een andere griekse schrijver en geschiedkundige Plutarch (AD46 –  AD 120) beschreef ook zo dit behandelplan. Zo schreef hij: “In plaats van medicijnen te gebruiken in de toekomst, kan je beter vandaag vasten” waarmee hij dus ook aangaf dat je er zelfs symptomen mee kon voorkomen. Zelfs de grootste Griekse denkers Plato en zijn leerling Aristoteles waren groot voorstanders van vasten.

Deze repeterende visie onder de Grieken kwam voort uit hun mening dat geneesmiddelen al in de natuur zijn terug te vinden. Ze herkenden dat mensen en dieren niet eten als ze ziek zijn. Zo gaat een dier als het gewond is zelfs liggen en vasten, ondanks de grotere kans om opgegeten te worden doen zij dit. Dit is ook herkenbaar voor mensen, denk even terug aan de laatste keer dat je flink de griep had, waarschijnlijk had je in het begin totaal geen behoefte aan eten. Niet voor niks benoemde ze het vasten daarom ook ‘de dokter van binnenuit’. Het lijkt erop dat vasten een menselijke EN dierlijk instinct is ten tijde van verminderd welzijn.

Maar de Grieken deden er niet alleen aan om beter te worden, ze zagen ook dat je er cognitieve voordelen aan kon ondervinden. Denk aan je laatste uitgebreide kerstdiner, had je toen het gevoel dat je mentaal scherp was en veel energie had? Of werd je er juist slaperig en rustig van? Waarschijnlijk dat laatste. Dit is ook simpel uit te leggen aan de hand van energie, er wordt veel energie gestoken in het verteren en het behandelen van de nieuwe voedingsstoffen, waardoor er minder energie naar de hersenen gaat. Resultaat: voedselcoma.

Er zijn genoeg andere bekende intellectuelen die voorstander zijn van het regelmatig vasten. Philip Paracelsus, de grondlegger van toxicologie en één van de drie grootvaders van de moderne westerse geneeskunde (samen met Hippocrates en Galen) schreef, “Vasten is de grootste remedie … de dokter van binnenuit”. En ook Benjamin Franklin (1706-1790), schreef “Het beste medicijn is vasten en rusten”.

Daarnaast wordt vasten vaak toegevoegd aan rituelen voor spirituele doeleinden, in bijna elk deel van de wereld wel. Jezus, Boeddha en de profeet Mohammed deelden allemaal de visie dat vasten zowel het lichaam als de geest kon helen. Vasten ontwikkelde zich onafhankelijk in diverse culturen en religies niet als iets dat schadelijk is, maar als iets dat zeer voordelig is voor het menselijk lichaam en geest. In het boeddhisme wordt vaak alleen ontbeten, waarna de periode erna wordt gevast tot de volgende ochtend. Daarnaast kennen ze ook watervasten voor periodes van enkele dagen tot enkele weken.

Het christendom kent ook meerdere vormen van vasten waarvan de bekendste is de 40-dagentijd tussen carnaval en Pasen. Die traditie is al zichtbaar in het oude testament.  Daarnaast gebruiken de Griekse Orthodoxe Christenen ook variërende vastenperiodes van wel 180-200 dagen van het jaar. Dit is opmerkelijk want Kreta wordt bijvoorbeeld vaak geprezen vanwege zijn gezonde ‘mediteraanse’ levensstijl, echter wordt dit gegeven dat de Christenen daar nog steeds veel vasten, daarin niet meegenomen.

Moslims vasten tijdens de Ramadan van zonsopkomst tot zonsondergang. Ondanks het ongezondere dieet (meer suiker en over het algemeen teveel eten) dat ze hebben tijdens deze periode, blijkt dat ze geen nadelige gezondheidseffecten ervaren als gevolg van het vasten. Daarnaast raadde de profeet Mohammed ook aan om regelmatig op maandag en donderdag te vasten.

Het is duidelijk dat vasten al uitgebreid getest is. En daarom is het onwaarschijnlijk dat als dit gebruik schadelijk zou zijn, we het nog steeds structureel terug zien komen. Daarnaast hebben drie zeer invloedrijke personen op de moderne geneeskunde benadrukt dat vasten hoort binnen de gereedschapskist van elke therapeut. Als dit werkelijk een schadelijke praktijk zou zijn, zou het dan niet al 1000 jaar geleden zijn uitgestorven?

Het simpele is echter wel dat geen enkele voedingsmerk wil dat je vast, want dat betekent minder inkomsten voor hun. Denk maar eens aan de grote merken uit de voedingsindustrie, zij zijn altijd diegene die meerdere maaltijden aanbevelen.

De enige vraag die overblijft is dan ook: wie vertrouw jij? De voedingsadviezen van voedselketens waarvan hun omzet van jou consumptie afhangt, of het afwisselende gebruik van vasten, wat al eeuwen wordt gebruikt en door diverse intellectuelen zoals Hippocrates, Plato, Pythagoras, Benjamin Franklin en Paracelsus werd aangehangen.

In een volgend blog-bericht zal ik meer uitweiden over waarom vasten nou zo gezond kan zijn.

1 Reactie

  1. […] mijn vorige blogpost over vasten heb ik het uitgebreid gehad over vasten en zijn geschiedenis in de moderne […]

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *